Slim kijken naar maatschappelijke kosten en baten voor betere zorg

Deze vraag kreeg ik van een stichting die mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) helpt met hun herstel. Dit doet de stichting onder andere door deze mensen te begeleiden naar en in werk als ervaringsdeskundige professional. Zo kunnen deze ervaringsdeskundige medewerkers weer andere mensen met een EPA professioneel helpen bij hun herstel. Een aanvankelijk werkloos iemand met een grote zorgbehoefte wordt op deze manier weer actief op de arbeidsmarkt. In dat proces vindt vaak ziekteherstel plaats, waardoor de zorgbehoefte daalt. Eindstand: minder zorg, meer (zorg)arbeidsproductiviteit: win-win!

Nu de vraag van de stichting: hoe kun je inzichtelijk maken wat de toegevoegde waarde is van deze werkbegeleiding voor de maatschappij? Wel zo handig om dit inzichtelijk te hebben wanneer de zorgorganisatie overlegt met haar financiers. Hoe zorg je er als adviseur voor dat zo’n analyse niet nodeloos complex en duur wordt?

Tegenwoordig wordt dan gauw de term Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse genoemd (MKBA). Een wetenschappelijke methode uit de welvaarteconomie. Zo’n analyse goed uitvoeren vereist een complete economische studie en is behoorlijk diepgaand en complex. Dit gaat ruimschoots voorbij de vraag en het budget van de betreffende stichting. Bovendien is er niet genoeg data beschikbaar voor zo’n analyse. Daarnaast heb ik er persoonlijk mixed feelings bij om allerlei brede welvaart-domeinen exact naar geld om proberen te rekenen: voor je het weet wordt dit onnodig complex en schiet het z’n doel voorbij.

Echter, de realiteit voor de stichting is dat ze wél een kostenplaatje nodig heeft richting haar financiers. Daarom heb ik gekozen voor een MKBA-‘light’ aanpak: wél de stappen van de formele MKBA hanteren en een aantal effecten niet monetariseren maar kwalitatief benoemen. Alles baseer ik daarbij zoveel mogelijk op bestaande, geverifieerde bronnen. Zo bracht ik samen met de klant de effecten van voor en na de werkbegeleiding in kaart. De effecten structureerden we langs 11 domeinen van Brede Welvaart. Onderdeel van het eindproduct is een overzichtelijke praatplaat gebaseerd op het Business Model Canvas.

Dit typeert de aanpak van GalanNXT en de Galan Groep: maatwerk op basis van wat de klant nodig heeft, in dit geval een combinatie van meerdere methodieken, in plaats van standaard ‘solutions’. Nu hopen dat de stichting op basis van dit resultaat de financiering krijgt die ze nodig heeft, om meer mensen terug de maatschappij in te kunnen helpen. Want daar doen we het uiteindelijk voor!